Muziek is op het Mendelcollege meer dan een schoolvak. Dankzij de steun en het enthousiasme van muziekdocenten en andere medewerkers krijgen leerlingen via Open Podia de kans om zich ook buiten de lessen op muzikaal gebied te ontwikkelen.

Van klas tot podium

‘Meneer, wat gaan we doen?’ horen we als muziekdocent vaak aan het begin van de muziekles. Leerlingen komen verwachtingsvol binnen. De lessen zijn zeer divers.
We geven een voorbeeld van een zangles. In het lokaal zijn rondom de piano op de grond stippen geplakt van zwarte tape. Hierop nemen de leerlingen plaats, met onder elke voet een stip. Zo rond de piano kunnen ze elkaar goed zien en horen. Bij de warming-up letten we op ademsteun (middenrif) en zuiverheid. Tegelijkertijd oefenen we de articulatie van de tekst of het ritme.

Vóór de klas

Het doel is het uit het hoofd zingen van een couplet en een refrein voor de hele klas. Eerst oefenen we het lied klassikaal. Daarna zingen we het in twee grote groepen, bijvoorbeeld de jongens en de meisjes apart. We stellen daarbij vragen als: Welke noot of welk woord klinkt het hoogst? Waar wacht je even? Welk stuk tekst geeft problemen? Vervolgens gaat de klas in groepen van drie à vijf leerlingen uiteen om een couplet te oefenen. Er zijn verschillende plekken in de omgeving van het klaslokaal waar ze tamelijk ongestoord kunnen zingen. De docent loopt langs de groepen en helpt waar nodig.
Op het teken van de docent gaan de groepen terug naar de klas om hun lied te presenteren. Klasgenoten luisteren aandachtig naar medeleerlingen, die zich nu van een heel andere kant laten zien dan ze gewend zijn. Een aantal leerlingen uit het publiek krijgt de opdracht te letten op voordracht, zuiverheid en tekstbehandeling. Leerlingen blijken perfect te kunnen zeggen wat goed en wat minder goed klinkt. Remt een mogelijk slecht cijfer een kind niet af in zijn creativiteit? Voorop staat dat we van elkaar willen genieten en als dat het belangrijkste criterium is, wordt een cijfer geen rem maar een stimulans.

Leren luisteren

In de les werken we altijd naar een betekenisvol resultaat. Om een lied of speelstuk uit te voeren, worden leerlingen gestimuleerd tot sociale interactie. Ze moeten goed met de leerlingen in hun groepje samenwerken om de andere leerlingen van de klas met hun uitvoering te verrassen en te raken. Voor alle leerlingen is de erkenning van de groep heel belangrijk. Maar ze bereiken die erkenning alleen als zij als uitvoerenden goed op elkaar ingespeeld zijn. Sociale interactie en wederzijdse erkenning vormen de basis van hun uitvoeringen.
Voor leerlingen die iets ten gehore gaan brengen, is de muziekles soms een spannend uurtje. Hun zelfontworpen muziekstuk zal door hun klasgenoten beluisterd worden. Maar andere leerlingen ervaren het zingen van een lied in de klas juist als ontspannend. ‘Lekker even geen leerboek op tafel!’
Belangrijk achterliggend doel is het ‘leren luisteren’. Nergens is de samenwerking tussen het oor en het emotionele bewustzijn sterker dan bij het maken van muziek. Des te belangrijker is het dat tijdens de lessen muziek een (eerste) kennismaking kan plaats vinden met dit bewustzijn.

Op het podium

Naast de muzieklessen hebben we op het Mendelcollege een aantal Open Podia. De Open Podia zijn voor uiteenlopende activiteiten en muziekgenres, maar ze hebben alle één doel: ze bieden leerlingen een ervaring voor het leven en een stimulans tot ontwikkeling. Plezier is de motor. De psycholoog Mihalyi Csikszentmihalyi spreekt van de ‘flow’ om aan te duiden wat een muzikant voelt als vrijheid, onafhankelijkheid, plezier en vaardigheid tijdens het musiceren in harmonie zijn. Op het moment dat uitvoerenden een dergelijke harmonie ervaren, raken tijdelijke behoeftes (zoals bijvoorbeeld het hongergevoel) of tijdsbewustzijn even op de achtergrond. In de les merken we dat als een leerling bijvoorbeeld opmerkt: ‘Is de les nu al om?’.

De Muziekavonden

Op het Mendelcollege worden regelmatig muziekavonden georganiseerd waar leerlingen met uiteenlopende talenten kunnen optreden. We hebben de volgende Open Podia:
BOP, Brugklas Open Podium, Brugklasleerlingen treden op voor ouders en overige geïntereseerden;
Mendel Unplugged, vooral akoestische instrumenten en zang;
MTS, Mendeltalentenshow, eigentijdse muziek, cabaret, dans en andere podiumacts;
Klassieke Muziekavond, een avond waar het klassieke repertoire ten gehore wordt gebracht;
Bandjesavond, bandjes van leerlingen en docenten treden op in de aula;

Het HIT

Bij enkele van de genoemde avonden is een jury van het HIT aanwezig. Het HIT (Haarlems Interscholair Toernooi) is een wedstrijdorganisatie die scholen met elkaar laat wedijveren op het gebied van muziek, dans, cabaret, literatuur, mode en beeldende kunst.
Ieder jaar weer slagen we er als school in om veel prijzen en eervolle vermeldingen in de wacht te slepen. Veel van de leerlingen die hieronder aan het woord zullen komen, hebben deelgenomen aan HIT-finales.

Muzikaal talent

Als muziekdocenten zien we muzikale leerlingen binnenkomen en ervaren we hoe zij zich ieder jaar weer verder ontwikkelen. Zij zijn belangrijk voor ons omdat zij in de lessen kunnen laten zien wat het is om een instrument te bespelen en omdat zij met hun geestdrift en hun bijdrage aan uitvoeringen ook andere klasgenoten weten te enthousiasmeren.

De sectie muziek,
H.van Brandenburg en O. van Dijk.